İstanbul’da Uzun Okul Yoluna Göre Ders Programı Nasıl Kurulur?

1. Yol süresini tahmin etmeyin, bir hafta kaydedin

Bir kâğıda okuldan çıkış, araç beklemeye başlama, eve varış ve çalışmaya hazır olma saatleri için dört sütun açın. Beş okul gününü ayrı ayrı yazın. Servis kullanan öğrenciyle aktarmalı ulaşım kullanan öğrencinin programını aynı kabul etmeyin. Okulun bitmesiyle masaya oturmak arasında hangi işlerin bulunduğu bu kayıtta görülebilsin.

Kaydı öğrenciyi denetleme aracına çevirmeden birlikte değerlendirin. Amaç, hangi gün kaç dakika kaybedildiğini sorgulamak değil, programın başlangıcını gerçek zamana taşımaktır. Özellikle kurs veya etüt bulunan günlerde eve dönüşü ayrıca işaretleyin. Bir günlük gecikmeden bütün haftayı temsil eden bir sonuç çıkarmayın.

2. Ulaşım bilgisini doğru yerde kontrol edin

İETT’nin resmî sitesinde hat ve durak arama, “Nasıl Giderim?” ve “Otobüsüm Nerede?” bölümleri bulunuyor. Günlük güzergâhı veya bir koçluk görüşmesine ulaşımı planlarken bu araçlardan yararlanabilirsiniz. Kaynak bağlantısını yazının sonunda bulabilirsiniz.

Bir uygulamada görülen yolculuk süresini değişmez bir söz gibi programa yazmayın. Kendi tuttuğunuz kayıtla karşılaştırın; bekleme ve aktarma için ayrıca yer ayırın. Öğrenci için yeni bir rota düşünülüyorsa uygunluğu ailece değerlendirin. Bu yazıda belirli bir ilçe için sabit ulaşım süresi veya önerilen hat verilmemektedir.

3. Boş görünen her saati dersle doldurmayın

Haftalık çizelgeye önce okul, yolculuk, yemek, evdeki sorumluluklar, dinlenme ve uyku düzeni gibi mevcut zamanları yerleştirin. Ders için ayırabileceğiniz aralıkları bundan sonra seçin. Böylece aynı saat hem akşam yemeğine hem matematik çalışmasına yazılmamış olur.

Her çalışma aralığına yalnızca bir başlangıç görevi koymayı deneyin. “Matematik çalış” yerine “bugün derste işlenen konudaki çözülemeyen üç soruyu incele” gibi ne zaman tamamlanacağı anlaşılır bir görev seçin. Görevin kapsamını öğrencinin seviyesine göre değiştirin; buradaki soru sayısı herkes için geçerli bir hedef değildir.

4. Yolculuk süresini zorunlu ders saatine çevirmeyin

Serviste veya toplu taşımada geçen bütün zamanı verimli kullanma baskısı eklemek zorunda değilsiniz. Uygun ve güvenli koşullar yoksa yolculuğu çalışma çizelgesine ders saati olarak koymayabilirsiniz. Evde yapılması gereken yazılı soru çözümünü, araçta mutlaka tamamlanacak bir görev gibi planlamayın.

Öğrenci kendisi isterse ve koşullar uygunsa daha önce öğrendiği bir konunun kısa özetini gözden geçirebilir. MEBİ, konu özetleri ve sesli özetler gibi içerikler sunan ücretsiz bir MEB platformudur. Burada önerilen kullanım, yeni bir konuyu mutlaka yolda öğrenmek değil, mevcut bir kaynağı ihtiyaç olduğunda değerlendirmektir.

5. Uzun ve kısa günler için iki ayrı görev belirleyin

Her gün için bir ana görev, bir de daha küçük alternatif yazın. Örneğin ana görev belirli bir testin çözümü ve yanlışların incelenmesiyken, geç dönülen günün alternatifi önceki çalışmadan kalan soruların değerlendirilmesi olabilir. Alternatif görev, öğrenci eve geldiğinde yeniden uzun bir karar süreci gerektirmeyecek kadar açık olsun.

Bir görevi küçültmek, kalanını sessizce yok saymak anlamına gelmez. Ertelenen kısmın yanına yeni bir zaman yazın. Aynı görev art arda erteleniyorsa sonraki haftaya aynen taşımadan önce zorluğunu, gereken süreyi ve öğrencinin yardım ihtiyacını gözden geçirin.

6. Örnek akşam planını kendi saatlerinize uyarlayın

Aşağıdaki saatler tamamen örnektir: Eve 17.30’da gelen bir öğrenci, 17.30–18.15 aralığını yemek ve dinlenmeye; 18.15–18.45 aralığını ertesi güne yetişmesi gereken bir okul görevine ayırabilir. Ardından ara verip 19.00–19.30 arasında belirlediği bir eksik üzerinde çalışabilir. Daha sonraki zamanın nasıl kullanılacağı öğrencinin mevcut düzenine göre kararlaştırılır.

Bu örnek günlük toplam çalışma süresi tavsiyesi değildir. Eve 19.00’da gelen bir öğrenciden aynı çizelgeyi eksiksiz uygulamasını beklemeyin. Başlangıç ve bitiş saatlerini öğrencinin koşullarına göre değiştirin; yetişmeyen işi telafi etmek için her defasında geceyi uzatan bir plan kurmayın.

7. Haftalık kontrolde yalnızca biten soru sayısına bakmayın

Hafta sonunda şu üç soruya cevap arayın: Hangi gün planlanan saatte başlayabildik? Hangi görev düşündüğümüzden uzun sürdü? Yolculuk veya başka bir sabit iş hangi çalışmayla çakıştı? Cevapları öğrencinin yorumuyla birlikte kaydedin. “Daha çok çalış” demeden önce çizelgedeki uyuşmazlığı belirlemeye çalışın.

Sonraki hafta için tek bir düzenleme seçebilirsiniz: uzun yolculuk günündeki görevi küçültmek, görüşme saatini değiştirmek veya belirsiz bir görevi daha açık yazmak. Bir eğitim koçuyla çalışılıyorsa yolculuk kaydını ve ertelenen görevleri görüşmeye götürün. Böylece program hakkında konuşurken somut örnekleriniz olur.

8. İstanbul’da koçluk görüşmesinin ulaşımını da hesaba katın

Yüz yüze bir görüşmeyi değerlendirirken yalnız görüşme süresini değil, gidiş-dönüşü ve beklemeyi de haftalık çizelgeye ekleyin. Online görüşme düşünülüyorsa öğrencinin o saatte sessiz bir yer ve uygun bağlantı bulup bulamayacağını kontrol edin. Tek başına görüşme biçimi, bir hizmetin öğrenciye uygun olduğunu göstermez.

Koçtan öğrencinin okul ve ulaşım düzenini programına nasıl dahil edeceğini açıklamasını isteyin. Görüşme saatinin değişmesi gerektiğinde ne olacağını da önceden konuşun. İlk haftanın hedefi kusursuz bir çizelge üretmek değil, öğrencinin gerçekten uygulayabildiği başlangıç planını bulmak olabilir.

İlgili rehberler

Tüm öğrenci ve veli rehberleri →